B-vitamines en vitamine C: voor je energie en mentale welzijn
B-vitamines (B1, B2, B3, B5, B6, B8, B9, B12) en vitamine C spelen een centrale rol in de energieproductie. Ze zijn betrokken bij de stofwisseling van koolhydraten, vetten en eiwitten en helpen je cellen om wat je eet om te zetten in bruikbare energie.
Als je er te weinig van binnenkrijgt, kan dat bijdragen aan aanhoudende vermoeidheid, concentratieproblemen of een gevoel van ‘hersenmist’: klachten die na een bevalling vaak voorkomen.
Verschillende B-vitamines en de inname van vitamine C dragen ook bij tot de normale werking van het zenuwstelsel en normale psychologische functies (stemming, omgaan met stress, denkvermogen). Daarom kan een multivitamine met veel B-vitamines en vitamine C na de borstvoeding bijzonder interessant zijn, vooral als je onregelmatig eet of vegetarisch/veganistisch eet (met name vanwege B12).
Vitamine D: ook lang na de bevalling blijven gebruiken
Vitamine D is essentieel voor botten, spieren en het immuunsysteem, en een tekort komt vaak voor in gebieden met weinig zonlicht. We weten dat de vitamine D-status na de zwangerschap vaak onvoldoende is en dat extra inname nodig kan zijn om een toereikend niveau te behouden, vooral bij weinig blootstelling aan zonlicht[4].
Verschillende studies suggereren dat een vitamine D-tekort samenhangt met meer vermoeidheid en mogelijk het risico op depressieve klachten vergroot, ook tijdens de postpartum (kraamtijd)[5]. Vitamine D blijven gebruiken, via een multivitamine of een specifiek supplement, kan daarom ook lang na de borstvoeding nog raadzaam zijn.
Omega 3 (DHA/EPA): ondersteuning voor je hersenen en stemming
Omega 3-vetzuren, vooral DHA en EPA, spelen een rol bij de normale werking van de hersenen, de regulering van de stemming en de gezondheid van hart en bloedvaten. Tijdens de zwangerschap en borstvoeding krijgt DHA vaak aandacht vanwege de rol die het speelt bij de hersenontwikkeling van je baby. Ook na het stoppen met borstvoeding blijft het relevant, vooral als je weinig vette vis eet (zalm, makreel, sardines).
Verschillende studies, waaronder meta-analyses, suggereren dat een voldoende inname van omega 3, vooral van EPA, bepaalde depressieve klachten of stemmingswisselingen kan helpen verminderen, ook rond de zwangerschap en bevalling[6]. Vanuit dat oogpunt kan een omega 3-supplement nuttig zijn om je hersenen en vitaliteit te ondersteunen, vooral als je voeding niet voldoende omega 3 levert.
Magnesium: voor slaap, stress en mentale vermoeidheid
Magnesium is betrokken bij meer dan 300 stofwisselingsreacties, waaronder de energieproductie, de spierwerking en de regulering van het zenuwstelsel. Een onvoldoende inname kan zich uiten in vermoeidheid, gespannen spieren, slaapproblemen en verhoogde prikkelbaarheid[7].
In de maanden na de borstvoeding kunnen allerlei factoren de behoefte verhogen: gebroken nachten, stress, mentale belasting en soms ook het opnieuw gebruiken van hormonale anticonceptie of een druk werkritme. Een goed opneembaar magnesiumsupplement naast een multivitamine kan dan een waardevolle aanvulling zijn als je je nerveus voelt en moeite hebt om bij te komen.
IJzer: alleen als het nodig is
IJzer is nodig voor de aanmaak van hemoglobine, dat zuurstof door het bloed vervoert. Een tekort aan ijzer of ferritine kan leiden tot ernstige vermoeidheid, kortademigheid, bleekheid, hartkloppingen en haaruitval. De zwangerschap, de bevalling (vooral bij aanzienlijk bloedverlies) en borstvoeding kunnen de ijzervoorraden uitputten. Daarom is het belangrijk om in deze periode supplementen te gebruiken.
IJzer moet je echter niet standaard als supplement gebruiken: een teveel aan ijzer kan ook problemen geven, vooral als je het zonder medisch voorschrift neemt. Na de borstvoeding wordt daarom aangeraden je ijzerstatus te laten controleren (bloedonderzoek: bloedbeeld, ferritine) voordat je doorgaat met een ijzersupplement of er opnieuw mee begint. Als een tekort is bevestigd, kan je zorgverlener een specifiek supplement in de juiste dosering voorschrijven of adviseren.