Herken de eerste tekenen van mastitis en handel snel.
Heb je een voeding ‘overgeslagen’ en zijn je borsten erg gestuwd, met beginnende ontsteking, of begin je je niet goed te voelen? Ga dan met je baby naar bed, zodat je heel vaak borstvoeding kunt geven!
Leg je baby vaker aan en begin bij de aangedane borst. Als de pijn de toeschietreflex remt, kun je beginnen bij de andere borst en wisselen zodra je de melk voelt toeschieten.
Je kunt ook een gespecialiseerde IBCLC-consulent laten kijken hoe je baby aan de borst ligt.
En neem rust, drink voldoende en eet goed!
Stop niet met borstvoeding geven!
De melkproductie in de aangedane borst kan enkele dagen afnemen, maar het is belangrijk dat je baby aan die kant blijft drinken om te voorkomen dat de infectie zich tot een abces ontwikkelt. [17], [18], [19]. Zo nodig kun je een voedingssupplement voor vrouwen die borstvoeding geven om je melkproductie te ondersteunen.
Volgens talrijke onderzoeken is doorgaan met borstvoeding bij infectieuze mastitis veilig, zelfs bij een infectie met Staphylococcus aureus. [17]
Warme en koude kompressen
Om de pijn te verlichten en de melkstroom te bevorderen, kun je:
- Leg een warm kompres op de aangedane borst,
- Houd de aangedane borst 10 minuten in een bak met warm water terwijl je vooroverbuigt (3 keer per dag). Dit helpt ook opgedroogde afscheiding te verwijderen die de melkstroom kan blokkeren.
- Neem een warme douche.[20]
Doe dit vlak voor een voeding, terwijl je borst nog warm is, om te proberen het verstopte melkkanaaltje vrij te maken.
Breng daarna kompres voor borstvoeding koude kompressen kunnen met name pijn, zwelling en ontsteking verminderen.
Onze borstkompressen kun je warm of koud gebruiken voor verlichting wanneer je die nodig hebt.
Dag beha!
Laat je beha indien mogelijk een paar dagen uit, kies liever voor een zachte bh-top en vermijd in ieder geval beugelbeha’s. Geef je tepels de ruimte!
Masseer de plek
Masseer de aangedane plek voorzichtig terwijl je baby drinkt (met je vingertoppen of handpalm, vanaf de warme, pijnlijke plek in de richting van de tepel).
Masseer wel altijd voorzichtig, om het borstweefsel niet verder te irriteren.
Je kunt ook een eetbare olie gebruiken om de plek soepeler te maken. Masseer altijd vanaf de buitenkant van de borst in de richting van de tepel.
De melkafvoer bevorderen
Om de afvoer van melk te bevorderen, kun je proberen je baby zo aan te leggen dat de kin naar het aangedane deel van de borst wijst. [20] Als je denkt dat een melkkanaaltje verstopt is, kun je ook proberen met de hand melk af te kolven. [21] Lees voor meer informatie ons artikel over hoe je melk afkolft.
Je kunt proberen op handen en knieën te gaan zitten, met je rug naar de grond. Een beetje vreemd, maar soms helpt het om de melk weer te laten stromen!
Als het binnen 24 uur niet beter gaat, neem dan contact op met je arts of verloskundige.
Pijnstillers
Je zorgverlener kan je pijnstillers voorschrijven (zoals paracetamol) en soms ontstekingsremmers zoals ibuprofen. Pijnstillers kunnen het op gang komen van de toeschietreflex vergemakkelijken; je kunt ze dus innemen.
NSAID’s (niet-steroïde ontstekingsremmers) zijn verenigbaar met borstvoeding. Volgens het CRAT: ‘De hoeveelheid ibuprofen die via de melk wordt ingenomen, is zeer klein: het kind krijgt minder dan 1% van de gebruikelijke pediatrische dosis (20 tot 30 mg/kg/dag). In de literatuur zijn bij ongeveer twintig kinderen die borstvoeding kregen van moeders die ibuprofen gebruikten, geen bijzonderheden gemeld. Bovendien is er ruime ervaring met het gebruik van ibuprofen tijdens de borstvoeding.’[22]
Een onderzoek liet ook zien dat ‘ibuprofen niet aantoonbaar is in de melk na inname door de moeder van maximaal 1,6 g/dag’.[23]
NSAID’s kunnen een infectie echter verhullen of zelfs verergeren. Vraag daarom altijd je arts om advies voordat je iets inneemt.
Om na te gaan of een geneesmiddel geschikt is tijdens de borstvoeding, kun je de website raadplegen van het Referentiecentrum voor teratogene stoffen (CRAT).
Antibiotica zijn bij mastitis tijdens de borstvoeding niet automatisch nodig!
80% tot 90% van de moeders die voor mastitis een zorgverlener raadplegen, krijgt antibiotica voorgeschreven.
Deze behandeling is niet altijd nodig, met name niet bij inflammatoire mastitis.
Dit kan worden voorgeschreven als:
- Er zijn tekenen van een geïnfecteerde tepelkloof of tepelkloven
- Geen verbetering na 24-48 uur ondanks goede lediging van de borst
Bij gebruik van antibiotica neemt bij vrouwen de kans op een schimmelinfectie van de borst en vagina toe. Antibiotica hebben ook invloed op de darmflora. Daarom moeten ze alleen worden ingenomen als dat nodig is.
Zeer zelden (in minder dan 3% van de gevallen) ontwikkelt mastitis zich tot een abces. [24] Blijft de plek ondanks de verzorging hard, rood en pijnlijk, raadpleeg dan zo snel mogelijk een zorgverlener.
Moet je melk onderzocht worden?
Bij mastitis is bacteriologisch onderzoek niet nodig, ook niet als het om een infectie gaat.
Veel vrouwen die borstvoeding geven, hebben namelijk mogelijk ziekteverwekkende bacteriën in hun melk zonder mastitis te hebben [25]… Zo zou 20% van de bevolking drager zijn van Staphylococcus aureus. Omgekeerd bevat de melk van veel vrouwen met mastitis geen ziekteverwekkers!
Artsen kunnen dan besluiten de melk te laten onderzoeken met een antibiogram als de voorgeschreven antibiotica na enkele dagen niet werken, de mastitis terugkeert of er sprake is van een allergie voor de gebruikelijke behandelingen.
Minder verzadigd vet eten
Als je melkkanaaltjes vaak verstopt raken en je baby goed aanhapt, kun je proberen minder verzadigd vet te eten en dagelijks een eetlepel lecithine te nemen.
Planten
In de traditionele Chinese geneeskunde worden plantenextracten (Fructus gleditsiae) gebruikt om mastitis te verlichten.[26]
Huismiddeltjes om stuwing te verlichten
De warmwaterflesmethode
Deze methode wordt in de WHO-richtlijn over mastitis aanbevolen om stuwing en/of verstopte melkkanaaltjes te verlichten. [27]
Dit heb je nodig:
- een glazen fles met een brede hals die de tepel goed omsluit
- een waterkoker met heet water om de fles te vullen
- koud water om de flessenhals af te koelen
- een dikke doek om je handen te beschermen wanneer je de fles vasthoudt
Instructies:
- Giet eerst een beetje heet water in de fles om die op te warmen. Vul haar daarna bijna helemaal, maar niet te snel: anders kan ze barsten.
- Laat de fles enkele minuten staan zodat het glas warm wordt.
- Wikkel de fles in de doek en giet haar leeg in de pan.
- Koel de flessenhals van binnen en buiten af met koud water (om brandwonden te voorkomen)
- Plaats de flessenhals op de tepel, zodat hij rondom op de huid aansluit en er een vacuüm ontstaat. Houd de fles op zijn plaats.
- Na een paar minuten koelt de fles af. Daardoor ontstaat zuigkracht en worden de tepels voorzichtig naar binnen gezogen
- De warmte draagt bij aan het op gang komen van de toeschietreflex en bevordert de melkstroom. Houd het kompres op zijn plaats zolang de melk stroomt. Je kunt dit zo nodig herhalen.
Koolbladeren
Soms wordt aangeraden om gekoelde koolbladeren of koolbladeren op kamertemperatuur te gebruiken om de klachten van stuwing te verlichten.[28]
Een onderzoek uit 2015 suggereert dat gekoelde koolbladeren op een gezwollen borst evenveel verlichting bieden als een warm kompres.[29] Kompressen met stokroosbladeren zouden in combinatie met andere middelen ook kunnen bijdragen aan het verminderen van stuwing.[30]
Volgens een theorie die in veel publicaties wordt aangehaald, zouden gekoelde koolbladeren een stof bevatten die via de huid wordt opgenomen en zwelling kan verminderen. Tot nu toe is er echter geen gepubliceerd of klinisch bewijs dat deze theorie ondersteunt. De koelte en lichte druk hebben op zichzelf een verzachtend effect. Koolbladeren kunnen, doordat ze die koelte en druk bieden, bijdragen aan het verminderen van ontsteking [31].
De methode van La Leche League om stuwing met koolbladeren te verlichten:
- Was en droog enkele koolbladeren en leg ze in de koelkast voor de borst die je wilt behandelen.
- Verwijder of maak de dikke nerf in het midden van elk blad zachter. Je kunt de bladeren ook in grote stukken snijden, zodat ze prettiger en soepeler aanvoelen.
- Houd de koolbladeren tegen je borsten of schuif ze in een ruimzittende beha om ze op hun plaats te houden. Laat je tepels vrij, vooral als ze pijnlijk zijn, kloofjes hebben of bloeden.
- Verwijder de koolbladeren na twintig minuten, of zodra ze warm beginnen te worden.
- Gooi de koolbladeren weg.
- Was je borsten desgewenst voorzichtig. Gebruik dezelfde bladeren niet opnieuw.
Als je niet aan het afbouwen bent, kun je de koolbladeren drie keer per dag twintig minuten aanbrengen, maar niet langer. Overmatig gebruik van koolbladeren kan namelijk leiden tot een lagere melkproductie.
